Elektrisch koken (inductie)

De Rijksoverheid heeft als doelstelling om alle Nederlandse woningen in 2050 van het gas af te hebben gesloten. Dit zal betekenen dat de Nederlandse huishoudens uiteindelijk ook grotendeels niet meer kunnen koken op een gaskookplaat. Ga je aan de slag met de keuken, dan is het slim om hier alvast op in te spelen en te kiezen voor koken op elektra. Steeds meer huishoudens koken op inductie. Volgens Milieu Centraal is zelfs de helft van alle verkochte kookplaten inmiddels een inductie kookplaat. Koken op inductie heeft bovendien als voordeel dat het makkelijk schoon te houden is en veiliger is dan koken op gas. 

Zie voor meer informatie over koken op inductie de onderstaande veel gestelde vragen!

Veel gestelde vragen

Hoeveel stroom verbruikt elektrisch koken op jaarbasis?

Dit is afhankelijk van de type kookplaat. In onderstaande tabel is te zien wat een kookplaat gemiddeld aan elektriciteit verbruikt.

 Type kookplaat  Verbruik in kWh per jaar
 Inductie  175 kWh
 Keramisch  225 kWh
 Ouderwetse elektrische kookplaat (gietijzer)  260 kWh


Ter vergelijking, een gaskookplaat zal gemiddeld 37 m3 gas per jaar verbruiken bij een gemiddeld gezin. Op basis van de huidige gas- en elektraprijzen kost koken op gas circa € 26,- (+/- 69 cent per m3 gas) en koken op een inductiekookplaat € 36,- (+/- 21 cent per kWh).

Bron: Milieucentraal

Wat zijn de voor- en nadelen van koken op inductie?

Voordelen

  • Het energieverbruik is zeer efficiënt, er ‘lekt’ nauwelijks hitte weg;
  • Het hitteveld warmt zeer snel op en koelt ook zeer snel weer af, dit is een stuk veiliger in vergelijking met andere kooktoestellen;
  • Het hitteveld past zich automatisch aan op basis van de onderkant van de pan, het hitteveld is dus niet te groot of te klein;
  • De inductiekookplaat is zeer makkelijk schoon te maken: een warm sopje met afwasmiddel of allesreiniger met een vochtige doek over de vlakke plaat is voldoende. Haal na het schoonmaken altijd nog een vochtige schone doek over de plaat (water zonder schoonmaakmiddel);
  • Wanneer je de pan op een uitgeschakeld hitteveld laat staan, dan wordt de pan nog een tijdje door verwarmd.

Nadelen

  • De aanschaf van een inductiekookplaat ligt over het algemeen hoger dan andere kookplaten;
  • Een inductiekookplaat zal zo veel vermogen vragen, waardoor er hoogstwaarschijnlijk een aparte stroomgroep nodig is voor de kookplaat;
  • De te gebruiken pannen moeten geschikt zijn (zie ook de volgende vraag);
  • De magnetische straling kan voor mensen met een pacemaker gevaar vormen, zie voor meer informatie de vraag ‘Kan koken op inductie een pacemaker of ICD verstoren?”.

Bron: www.consumentenbond.nl

Zijn mijn huidige pannen geschikt voor een inductiekookplaat?

Inductiekookplaten werken op basis van magnetisme. De pannen moeten dus een bodem hebben die magnetiseerbaar is. Dit kan je controleren door een magneet tegen de onderzijde van de pan te houden. Indien er een stalen bodem in jouw pannen zit, dan zal de magneet tegen de pan blijven zitten. In dat geval kan je die pannen prima gebruiken in combinatie met een inductiekookplaat.

Op nieuwere pannen kan je dit ook herkennen door het symbool van een spoel. Zie onderstaande afbeelding:

Kan koken op inductie een pacemaker of ICD verstoren?

Volgens de Hartstichting kan iemand met een pacemaker het beste overleggen met zijn cardioloog of de pacemakertechnicus of een inductiekookplaat problemen kan geven. In de meeste gevallen zijn pacemakers bestand tegen de elektromagnetische straling die huishoudelijke apparaten opwekken, waaronder ook inductiekookplaten. Maar sommige pacemakers zijn gevoeliger voor verstoringen. Volg daarom altijd het advies van je cardioloog of pacemakertechnicus op.

Voor mensen met een ICD (implanteerbare defibrillator) zijn inductiekookplaten bij normaal gebruik veilig volgens de Hartstichting. Raadpleeg bij twijfel je arts.

Wat gebeurt er bij een verstoring van een pacemaker? 
Als een pacemaker verstoord raakt door elektromagnetische straling, dan denkt de pacemaker dat het stoorsignaal een abnormale hartslag is of hij kan geen hartslag meten. Hij gaat dan (voor de zekerheid) met pulsen het hart actief stimuleren, bijvoorbeeld met 60 slagen per minuut. De drager van de pacemaker kan dit ervaren als een dubbele hartslag. Zodra de drager van pacemaker meer afstand tot de inductiekookplaat neemt, wordt het stoorsignaal zwakker en zal de pacemaker weer stoppen met het onnodig stimuleren van de hartslag.

Bron: www.kennisplatform.nl

Wat kost een inductiekookplaat?

De kosten van een inductiekookplaat zijn zeer uiteenlopend. De goedkoopste platen kosten circa € 200,- maar de prijs van designmodellen kan oplopen naar € 2.500,-. Gemiddeld genomen kost een inductiekookplaat circa € 600,-. Dit is exclusief een eventueel nieuwe pannenset, aanpassingen aan het huidige keukenblad en de eventueel benodigde elektra-aansluiting. In sommige woningen zal ook de hoofdaansluiting aangepast moeten worden, zie voor meer informatie de vraag: “Moet ik mijn elektra-aansluiting aanpassen als ik ga koken op inductie?”.

Indicatie van de overige kosten:

Extra groep aanleggen: € 150,- tot € 500,-
Frezen keukenblad: € 50,- tot € 100,-
Aansluitsnoer: € 10,- tot € 20,-
Nieuwe pannenset: vanaf € 40,-
Verzwaren hoofdaansluiting: € 200,- tot € 300,-

Zie ook de vraag: Zijn mijn huidige pannen geschikt voor een inductiekookplaat?

Waarom is de overstap van koken op gas naar elektrisch koken nodig?

De komende jaren zullen alle woningen in Nederland (stapsgewijs) van het aardgas worden gehaald. Omdat de meeste woningen nu nog op gas koken, zal hiervoor een alternatief moeten worden gevonden. Je kunt dan kiezen voor een traditionele elektrische kookplaat, keramische kookplaat of een inductiekookplaat. Door op elektra te koken, kan de gasaansluiting worden afgesloten.
Elektrisch koken heeft bovendien als voordeel dat in het huis geen verbrandingsgassen meer ontstaan en er een kleinere kans is op (gas)explosies. Elektrisch koken is minder brandgevaarlijk en veiliger. Naarmate er steeds meer duurzame, groene stroom geproduceerd wordt, wordt koken en verwarmen op elektriciteit ook steeds beter voor het klimaat en milieu.

Hoe werken de verschillende elektrische kookplaten?

Er zijn verschillende soorten kookplaten: inductiekookplaten, keramische kookplaten, ouderwetse elektrische kookplaten en gasfornuizen. Bij een gasfornuis verwarmt een vlam de pan direct. De temperatuur is snel regelbaar.

Elektrische kookplaat 
Bij elektrisch koken wordt een gietijzeren plaat van enkele centimeters dik aan de onderkant verwarmd door een elektrische verwarmingsspiraal. Als je op deze warme plaat een pan plaatst, warmt de pan op door warmtegeleiding. Voor een goede warmteoverdracht moet de pan een zo vlak mogelijke bodem hebben. De bodem van de pan verwarmt het voedsel.

Keramische kookplaat en halogeenkookplaat 
Een keramische kookplaat bestaat uit een glasplaat met daaronder een elektrische gloeispiraal die werkt als een soort straalkachel. De infraroodstraling (de ‘warmtestraling’) van de gloeispiraal straalt door de glasplaat heen en verwarmt de bodem van de pan. De bodem van de pan verwarmt het voedsel. Halogeenkookplaten werken hetzelfde, maar hebben een halogeenlamp in plaats van een verwarmingsspiraal. Halogeenkookplaten worden haast niet meer gemaakt omdat de halogeenlampen een korte levensduur hebben.

Inductiekookplaat 
Een inductiekookplaat bestaat uit een glazen plaat met daaronder een elektrische spoel. De spoel wekt onder de pan een magnetisch veld op, waardoor er in de bodem van de pan een stroom gaat lopen en de bodem warm wordt.

Door de elektrische spoel loopt een elektrische stroom die ongeveer twintigduizend keer per seconde heen en terug van richting wisselt. Hierdoor produceert de spoel een wisselend magnetisch veld. De bodem van de pan is gemaakt van magnetiseerbaar metaal. Door het magnetisch veld gaat in de bodem van de pan ook een elektrische stroom lopen (dat heet inductie) en wordt de bodem van de pan warm. De bodem van de pan warmt het voedsel op. Bij inductiekoken lekt daardoor nauwelijks warmte weg en wordt de energie efficiënt gebruikt.

De inductiekookplaat detecteert of er een geschikte pan op staat. De kookzone gaat pas aan als hij een geschikte pan detecteert. Bij sommige inductiekookplaten past de kookzone zich aan de grootte van de pan aan waardoor het magneetveld minder buiten de pan om loopt. Een inductiekookplaat werkt het meest efficiënt als de bodem van de pan de kookzone volledig afdekt. Het maximale vermogen dat een inductiekookplaat aan de pan kan afgeven is afhankelijk van de magnetische eigenschappen van de bodem van de pan. Als je een ongeschikte pan op een inductiekookplaat zet, zal de inductiekookplaat geen pan detecteren en niet aanslaan.

Bron: www.kennisplatform.nl

Moet ik mijn elektra-aansluiting aanpassen als ik ga koken op inductie?

De meeste inductiekookplaten werken op 3 fasen (3x25A). Oudere huizen zijn vaak nog voorzien van een enkelfase-aansluiting (1x25A). Indien dit het geval is, dan kan er een verzwaring naar 3x25A worden aangevraagd. Dit kost, afhankelijk van de netbeheerder, circa € 200,- tot € 300,-. Nieuwbouwwoningen zijn vaak al voorzien van een 3x25A aansluiting.

Let op! Een verzwaring tot 3x25A heeft geen invloed op het jaarlijks te betalen vastrecht aan de netbeheerder. Vanaf 3x35A betaal je flink hoger vastrecht. Dit kan oplopen tot wel € 600,- extra per jaar. Zorg er daarom voor dat je hoofdaansluiting ≤ 3x25A. 

Heb je in jouw woning meerdere zware apparaten staan zoals een warmtepomp, inductiekookplaat, sauna en/of een elektrische auto? Als al deze apparaten tegelijkertijd stroom vragen, dan heb je een zwarte aansluiting (> 3x25A) nodig. Zoals hierboven aangegeven kost dit jaarlijks flink extra. Om dit te voorkomen kan een voorrangsschakelaar of loadbalancer in de meterkast geïnstalleerd worden. De voorrangsschakelaar zorgt er dan voor dat bepaalde apparaten voorrang krijgen op andere apparaten. Als je begint met koken en de warmtepomp draait, dan stopt de warmtepomp even met draaien tot de inductiekookplaat weer uit gaat.

Er zijn ook 1-fase inductiekookplaten verkrijgbaar. Deze platen kunnen worden gebruikt zonder dat er een aanpassing hoeft te worden gedaan in de meterkast. Het nadeel hiervan is dat de kookplaat dan niet op vol vermogen gebruikt kan (een lager vermogen heeft) worden en dus beperkter is in de standen per kookzone.

Wat is het verschil tussen een keramische kookplaat en een inductiekookplaat?

Dit heeft te maken met de manier waarop de kookplaten werken. Een keramische kookplaat bestaat uit een glasplaat met daaronder een elektrische gloeispiraal die werkt als een soort straalkachel. Hierdoor kunnen de kookzones zeer heet worden en zal eten, dat naast de pan belandt, sneller inbranden (denk ook aan het overkoken van de pan). De kookzone bij een inductiekookplaat wordt een stuk minder warm. Dit is tevens veiliger.

Ook moeten de pannen bij een keramische kookplaat een perfect gladde bodem hebben en reageert de keramische kookplaat een stuk minder snel dan een inductiekookplaat.

advies nodig?
wij zijn er voor je!
Heb je hulp nodig bij het verduurzamen van jouw woning of nieuwbouw project? Vraag naar een van onze energie adviseurs.
Deze website maakt gebruik van Cookies Uitleg over cookies, met een link naar de pagina met privacy beleid Meer informatie Cookies toestaan